Чаму так мала турыстаў наведваюць Беларусь?

Фота: Катажына Рэмбеза

Беларусь застаецца белай плямай на мапе для многіх іншаземцаў. У 2013 годзе краіну наведалі ўсяго толькі 137,000 турыстаў – у дваццаць адзін раз менш за колькасць турыстаў у Эстоніі за той жа перыяд.

Складаныя візавыя патрабаванні ў спалучэнні з недастаткова развітай сферай паслуг робяць намаганні Беларусі па прыцягненні замежных турыстаў марнымі.

Самы вялікі ў свеце даведнік для падарожнікаў Lonely Planet папярэджвае наведнікаў Беларусі, што «візы патрэбныя амаль усім» і што «гамафобія тут шырока распаўсюджаная.» VirtualTourist крытыкуе слабасць сферы абслугоўвання, параною мясцовых жыхароў, і «вар’яцкага» прэзідэнта краіны.

Беларусь мае мноства цікавостак, але многія рэчы павінны змяніцца, перш чым сюды паедуць натоўпы еўрапейскіх турыстаў. Улічваючы размяшчэнне Беларусі ў цэнтры Еўропы, турызм можа стаць важнай крыніцай даходу для дзяржавы.

Але нават у параўнанні з іншымі постсавецкімі дзяржавамі, Беларусь знаходзіцца ўнізе рэйтынгу з пункту гледжання турызму. Толькі Малдову, краіну з насельніцтвам у 2,5 разы меншым, чым у Беларусі, у 2013 годзе наведала менш турыстаў. Расіі заняла дзевятае месца па наведвальнасці ў свеце ў 2013 годзе з 28,4 мільёнамі турыстаў. Па дадзеных Сусветнай турыстычнай арганізацыі, даходы Беларусі ад турызму ў памеры $722 млн  выглядаюць мізэрнымі ў параўнанні з Украінай ($ 5083 млн) і Польшчай ($ 10,938,000 ).

Розныя абліччы беларускага турызму

Вэб-сайт Міністэрства турызму Беларусі ўсхваляе некранутую прыроду і багаты жывёльны свет краіны. У лістападзе 2014 года на турыстычнай выставе Tour & Travel Warsaw былі прадэманстраваныя магчымасці агратурызму ў Брэсцкай і Гродзенскай абласцях на паўднёвым захадзе Беларусі. Паляванне ў беларускіх лясах таксама ўваходзіць у моду. Аднак наведнікі Беларусі маюць больш разнастайныя інтарэсы.

Пасля ўвядзення абмежаванняў на азартныя гульні у Расіі ў 2009 годзе мінскія казіно пачалі арганізоўваць так званыя «гульнявыя туры» для расійцаў, якія ўключаюць у сябе гатэль, трансфер з аэрапорту або вакзала, а таксама план штодзённых экскурсій і гульнявой дзейнасці.

Рэпутацыі Беларусі як «апошняй савецкай рэспублікі» таксама робіць яе чароўнай для некаторых турыстаў. Краіна размешчаныя на вэб-сайтах, арыентаваных на паездкі ў месцы трагічнай гібелі або катастрофаў, такіх як Dark Tourism. Паводле гэтага вэб-сайта, “статус краіны-ізгоя робіць падарожжа ў Беларусь асаблівым.»

Праваабарончая арганізацыя «Беларусы ў выгнанні» выкарыстоўвала рэпутацыю Беларусі як дыктатуры для таго, каб перашкодзіць развіццю турызму. У 2013 годзе арганізацыя апублікавала карыкатуру на прэзідэнта Лукашэнку, які вітае гасцей на фоне збіцця дэманстрантаў міліцыяй. Арганізацыя запрашае турыстаў “пакаштаваць дыктатуру на ўласным вопыце».

Але некаторыя турысты лічаць супярэчлівыя вобразы Беларусі інтрыгуючымі. «Для брытанскага турыста Беларусь ёсць захапляльным «іншым светам», кажа 29-гадовы Джэк Сімэн з Лондана. Ён з радасцю б  даведаўся, як жывецца ў Беларусі ў параўнанні не толькі з Захадам, але і Польшчай, Украінай і Расіяй.

Улюбёнае месца для расійскіх турыстаў

Большасць турыстаў прыязджаюць у Беларусь з Расіі, чацвёртага па велічыні рынку выязнога турызму ў свеце. У 2013 годзе краіна прыняла 94,187 расійцаў, што у 31 раз больш, чым колькасць грамадзянаў Вялікабрытаніі, другой па велічыні групы наведнікаў Беларусі. Паводле звестак Белстата, расійскія турысты прыносяць больш за палову агульнага даходу Беларусі ад турызму.

Малюнак: globalpost.com

But there is a lot of room for improvement.

31-гадовая жыхарка Масквы Анастасія Панкратава наведвала Беларусь шмат разоў у турыстычных і дзелавых мэтах. Яна падкрэслівае “спакой, адкрытую прастору і парадак» Беларусі. Важным фактарам, паводле яе словаў, ёсць і даступнасць цэнаў у краіне.

Але застаецца шмат рэчаў, якія варта ўдасканальваць. «Галіна грамадскага харчавання тут асабліва неразвітая,» кажа 35-гадовая Алена Бабаева з Масквы, якая наведала Беларусь летам 2014 года. “Мы былі ўражаныя, калі даведаліся, што некаторыя кавярні і рэстараны зачыненыя на абед.» Бабаева з расчараваннем узгадвае, што яна мусіла праехаць 150 км ад Браслава да Полацка, каб замяніць пашкоджаную кантактную лінзу.

Візавы бар’ер спыняе еўрапейскіх турыстаў

У цяперашні час толькі грамадзяне краінаў СНД, Кубы, Македоніі, Чарнагорыі, Катара, Сербіі, Турцыі, Ізраіля і Венесуэлы могуць наведваць Беларусь без візаў. Заходнія турысты, якія накіроўваюцца на постсавецкую прастору, рэдка задумваюцца пра тое, каб падаць заяўку на атрыманне асобнай візы для Беларусі. У аэрапорце Мінска віза можа каштаваць да $420 (для грамадзянаў ЗША), што перавышае кошт зваротнага палёту ў большасць еўрапейскіх гарадоў.

32-гадовы жыхар Вашынгтона Якаб Кох-Везэр некалькі разоў бываў у Беларусі па асабістых прычынах. У 2011 годзе ён стаяў у доўгай чарзе ў «візавым аддзеле, дзе бракуе супрацоўнікаў і ўмелага кіраўніцтва» ва Усходнім Берліне. У наступныя гады, ён звяртаўся па візу ў беларускае пасольства ў Вашынгтоне, дзе сустрэў значна меншую колькасць наведвальнікаў. Тут візавы супрацоўнік падаўся Якабу «прыязным маладым чалавекам, які быў гатовы дараваць невялікія памылкі у дакументах.»

«Існуе дзіўны кантраст паміж безгустоўнымі рэкламнымі брашурамі турыстычных славутасцяў Беларусі з аднаго боку, і няпросты пералік патрабаванняў для атрымання візы, ад запрашэнняў да медыцынскага страхавання і немалога збору за апрацоўку візы, з другога боку. Дык яны хочуць, каб людзі прыяжджалі, ці не?» здзіўляецца Якаб.

Дадатковым клопатам для замежнікаў, якія знаходзяцца ў Беларусі больш за пяць дзён, ёсць рэгістрацыя ў Міністэрстве ўнутраных справаў. Для грамадзян Расіі, Латвіі, Літвы і Украіны тєрмін абавязковай рэгістрацыі павялічаны да 30 дзён. Адміністрацыйныя прычыны ўвядзення гэтага незвычайнага патрабаванні няясныя, таму што замежнікі ўжо запаўняюць міграцыйную форму пры ўездзе ў краіну.

У той жа час, турыстычная інфраструктура Беларусі развітая слаба. «Было б карысна зрабіць больш надпісаў па-ангельску ў грамадскіх месцах», сказаў Джон Сімэн, які быў у Мінску ў снежні 2014 года. Ён узгадвае, што бюро турыстычнай інфармацыі Мінска, якое ён наведаў, было здзіўленае ягонай просьбай даць турыстычныя парады. «Хоць яны і далі некаторую карысную інфармацыю, спатрэбілася шмат цярпення і настойлівасці з майго боку,» сказаў Джон.

Існуе мноства краінаў, больш прыязных для турыстаў 

У красавіку-траўні 2014 года Мінск дазволіў безвізавы ўезд падчас чэмпіянату свету па хакеі. Некаторыя турысты купілі квіткі на хакей, бо гэта было ўмовай для бязвізавага ўезду, але вырашылі заняцца ў Беларусі іншымі справамі. Адна з іх, Катажына Рембеза, 27-гадовы рынкавы аналітык з Варшавы, замест хакею здзейсніла падарожжа на ровары.

«Мы ўзялі намёты, але ніколі не выкарыстоўвалі іх, таму што спалі ў дамах людзей. Ніколі раней я не адчувала такой гасціннасці!», сказала яна. Па словах Катажыны, у той час як для польскіх грамадзянаў беларуская віза з’яўляецца даступнай (€ 25), збор дакументаў і стаянне ў чарзе змяншае яе цікавасць да паездак у Беларусь. «Большасць палякаў, верагодна, скажа вам: чаму мы павінны ехаць у краіну з візавым рэжымам, калі ёсць шмат краінаў, куды віза не патрэбная?», патлумачыла яна.

Беларусь не толькі ўвяла больш строгія візавыя патрабаванні, але і зацягвае ініцыятывы, якія маглі б садзейнічаць прыезду замежнікаў. Адным з прыкладаў з’яўляецца  польска-беларускае пагадненне 2010 года аб малым памежным руху для людзей, якія жывуць у зоне 30 км ад мяжы. Пагадненне было падпісанае і ратыфікаванае парламентамі дзвюх краін, але па невядомых прычынах спынілася на стале Лукашэнкі.

Беларусы вымушаныя атрымліваць візу для наведвання ўсіх дзяржаваў свету, апроч 22. Нягледзячы на ​​высокія кошты афармлення візы і зневажальныя працэдуры ў еўрапейскіх консульствах, беларусы лідзіруюць у атрыманні шэнгенскіх візаў на душу насельніцтва. Некаторыя робяць візу некалькі разоў на год, таму што шэраг краінаў ЕС даюць толькі аднаразовыя візы для беларускіх грамадзянаў. На кожнага замежнага госця прыпадае каля чатырох беларусаў, што выязджаюць за мяжу.

У свеце мноства краінаў з бязвізавым рэжымам, таму  турысты з Заходняй Еўропы і Паўночнай Амерыкі будуць і надалей абіраць для паездакў іншыя месцы, калі Беларусь не спросціць працэдуры выдачы візаў, мадэрнізуе сваю турыстычную інфраструктуру і павысіць міжнародную рэпутацыю.

3 Каментары

  1. Калі ласка, удакладніце інфрамацыю. Яна яўна састарэлая! Без віз могуць ехаць таксама грамадзяне Ізраіля. Таксама тэрміны для рэгістрацыі павялічаны з 3 да 5 дзён. А літоўцам даецца цэлы месяц (гэтатрэба ўдакладніць, але так казалі самі літоўскія грамадязне)

  2. Вольга Чарныш Вольга Чарныш says:

    Дзякуй, выправілі. Арыгінал артыкула з’явіўся ў 2014 годзе, таму сапраўды інфармацыя трохі састарела.

  3. Дзякуй за аператыўнасць!

Напісаць адказ

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *