Беларускі збройны бізнэс: новыя здзелкі і старыя супярэчнасці

Міністр абароны Азербайджана Закір Гасанаў разглядае беларускую ваенную тэхніку. Фота: www.vpk.gov.by/

14 лістапада ключавы беларускі экспарцёр узбраенняў Белтэхэкспарт падпісаў пагадненне з Аб’яднанымі Арабскімі Эміратамі. Беларуская фірма пагадзілася абслугоўваць і мадэрнізаваць эмірацкія радары. Гэта азначае, што Мінск паспяхова выйшаў на новы рынак, бо раней ён ніколі не прадаваў арабскім манархіям тавары і паслугі, звязаныя з супрацьпаветранай абаронай.

Гэтая навіна, разам з навінамі пра новыя паспяховыя  міжнародныя кантракты, заключаныя Мінскам гэтай восенню, ілюструе ціхую эвалюцыю абароннай прамысловасці Беларусі. Яны не толькі распрацавалі і пачалі прадаваць новыя прадукты — процітанкавая зброя, ракеты, бронетранспарцёры і іншае, але і наладжваюць супрацоўніцтва з буйнымі замежнымі абароннымі фірмамі, такімі як кітайская аэракасмічная карпарацыя Long March або турэцкая ракетная кампанія Roketsan. Такія дзеянні даказваюць шматабяцальнае развіццё аўтаномнай нацыянальнай ваеннай галіны і павышэнне эканамічнай жыццяздольнасці беларускай дзяржавы.

Зброя і сяброўства

Апошняя беларуская здзелка з ўзброенымі сіламі ААЭ на авіясалоне ў Дубаі ў лістападзе, што ацэньваецца ў 15,7 млн ​​даляраў, разглядалася многімі як надзвычайная. Дубайская газета Khaleej Times нават уключыла яе ў лік найбуйнейшых кантрактаў, заключаных на Dubai Airshow 2017. Беларусь упершыню ўдзельнічала ў выставе, аднак арабскія краіны Персідскага заліва неахвотна куплялі абаронныя прадукты і паслугі незаходняга паходжання.

Фота: Дзяніс Фядуцінаў, bmpd.livejournal.com

Акрамя таго, у лютым гэтага года Белтэхэкспарт заключыў кантракт на суму каля 14,4 млн даляраў на пастаўку ў эміраты запасных частак, рамонтных паслуг і тэхнічнай дапамогі для бранятанкавай тэхнікі БМП-3 расійскай вытворчасці. Мінск не толькі выйграў кантракт у расійскіх абаронных кампаній — беларуская прапанова мела і палітычныя наступствы. ААЭ сёння хацелі б пазбягаць працы з Расіяй, але ім патрэбныя запчасткі і абслугоўванне для сваіх БМП-3, разгорнутых падчас умяшання Саудаўскай Аравіі ў Емен.

Беларускія абаронныя фірмы і адказныя за іх дзяржаўныя органы рэгулярна сустракаюцца са сваімі калегамі з эміратаў на працягу ўжо двух дзесяцігоддзяў. 15-16 кастрычніка адбылася апошняя канферэнцыя прадстаўнікоў абароннай прамысловасці дзвюх краінаў. Прэзідэнт Лукашэнка таксама наведваў ААЭ з 25 кастрычніка па 6 лістапада, нібыта для спрыяння гандлю паміж дзвюма краінамі, уключаючы гандаль ваеннай тэхнікай.

Гэтыя кантакты, падобна, прынеслі свой плён. Як паведаміла маскоўская “Незалежная газета”, у мінулым годзе “Мінскі завод колавых цягачоў” паспяхова атрымаў заказ на танкавыя цягачы без якіх-небудзь тэндэраў. Дастаўка павінна была адбыцца ў гэтым годзе, але дэталі кантракту яшчэ не апублікаваныя. МЗКТ прадае такое абсталяванне ў ААЭ з пачатку 2000-х гадоў.

Мінск таксама выкарыстоўвае здзелкі па зброі, каб прасоўваць адносіны з краінамі Блізкага Усходу. Таму не дзіўна, што ў 2013 годзе намеснік старшыні Беларускага дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Раман Галоўчанка быў прызначаны паслом Беларусі ў ААЭ.

Ці адбудзецца прарыў у адносінах з Турцыяй?

Некаторыя беспрэцэдэнтныя вынікі былі дасягнуты і ў адносінах з Турцыяй. Намеснік міністра абароны Турцыі Суай Алпа наведваў Беларусь з 23 па 26 кастрычніка. Беларускія СМІ маўчалі пра змест гэтых перамоваў. Аднак турэцкая газета “Ені Уфук” паведаміла, што афіцыйны прадстаўнік Турцыі выказаў сваё задавальненне супрацоўніцтвам турэцкіх і беларускіх кампаній па прыцэлах для вінтовак, інерцыйных навігацыйных сістэмах для гаўбіц, электрааптычным абсталяванні, авіёніцы, спадарожнікавых камерах і наземных транспартных сродках”.

Намеснік міністра замежных спраў Беларусі Алена Купчына гутарыць з тагачасным міністрам замежных спраў Турцыі Ахметам Давутоглу. Фота: mfa.gov.tr

Ён прывёз у Беларусь вялікую дэлегацыю, у якую ўвайшлі не толькі дзяржаўныя чыноўнікі ваеннай прамысловасці, але і кіраўнікі вядучых турэцкіх збройных фірмаў. Сярод іх былі Aselsan (радыё, абаронная электроніка), Roketsan (ракеты, спадарожнікі), BMC (грузавыя аўтамабілі і тактычныя транспартныя сродкі), MKEK (боепрыпасы і розныя сістэмы зброі). Хоць Мінск і Анкара ўпершыню падпісалі пагадненне аб абаронным прамысловым супрацоўніцтве ў 1998 годзе, іх рэальнае супрацоўніцтва пачалося толькі ў канцы 2000-х гадоў, разам з пачаткам актыўнай знешняй палітыкі турэцкага прэзідэнта Эрдагана.

Разам з новымі праектамі супрацоўніцтва, беларускі ўрад працуе над тым, каб развіваць большасць сваіх старых партнёрскіх адносінаў, найперш партнёрства з Кітаем. 23 кастрычніка ў Мінск прыбыў прэзідэнт Кітайскай міжнароднай аэракасмічнай кампаніі Long March International Шы Келу. Мінск шмат гадоў працаваў з Пекінам на аэракасмічнай арэне і нават вырашыў запусціць свой спадарожнік з кітайскай, а не расійскай дапамогай. Беларускі ўрад пачаў сваю ракетную праграму з дапамогай Кітая пасля таго, як Крэмль адмовіўся перадаць Мінску новыя ракетныя сістэмы.

Беларуская прадукцыя пачынае выціскаць расійскую

Дзелавыя і палітычныя інтарэсы Мінска і Масквы найбольш ярка сутыкаюцца ў былых савецкіх рэспубліках, асабліва ў адносінах паміж Беларуссю і Азербайджанам. 8-10 кастрычніка Мінск вітаў міністра абароны Азербайджана Закіра Гасанава. 30 кастрычніка ваенны эксперт Яшар Айдыміраў, блізкі да міністэрства абароны Азербайджана, сказаў некалькім азербайджанскім СМІ, што Баку мае купіць ракетныя комплексы “Паланэз”, вырабленыя ў Беларусі. Паводле яго слоў, улічваючы спецыфічныя геаграфічныя і іншыя перавагі Азербайджана, сістэмы “Паланез” будуць служыць адэкватным адказам на расійскія Іскандэры, разгорнутыя Арменіяй.

Фота: vpk.gov.by

Беларускае ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва з Цэнтральнай Азіяй паказвае тыя ж тэндэнцыі выхаду на новыя рынкі, нягледзячы на ​​незадавальненне Масквы. Гаворка ідзе пра нядаўні факт супрацоўніцтва з Узбекістанам — краінай, якая разарвала большасць сувязяў з Беларуссю ў пачатку 2000-х гадоў. 4 кастрычніка маскоўская газета “Камерсант” паведаміла, што на беларускім 558-м авіярамонтным заводзе пачаўся капітальны рамонт чатырох самалётаў  Су-25 і чатырох знішчальнікаў МіГ-29, якія належаць Узбекістану.

Больш за тое, ёсць паведамленні, што беларускія фірмы павінны атрымаць кантракты на капітальны рамонт яшчэ васьмі самалётаў такога тыпу. 558-ы авіярамонтны завод, які базуецца ў Баранавічах, падпісаў кантракт з Узбекістанам, нягледзячы на ​​тое, што апошні правёў перамовы з рускімі датычна капітальнага рамонту сваіх самалётаў вясной гэтага года. “Камерсант” працытаваў крыніцу ў абароннай прамысловасці Расіі, паводле якой гэтая здзелка паміж Мінскам і Ташкентам выклікала “некаторае ўзрушэнне” у расійскай вайсковай прамысловасці.

Узбекістан — не адзіная постсавецкая краіна, якая пачала выбіраць беларускія фірмы. З 24 па 26 кастрычніка камандуючы сіламі СПА Кыргызстана Кылычбек Айдараліеў таксама наведаў Беларусь, каб абмеркаваць магчымы капітальны рамонт кіргізскіх самалётаў, верталётаў і сродкаў супрацьпаветранай абароны ў Беларусі.

У справе гандлю зброяй Мінску даводзіцца ўвесь час прымаць пад увагу інтарэсы Крамля, бо Маскве не падабаюцца поспехі свайго саюзніка ў дыверсіфікацыі міжнародных кантактаў. Расійскае правіцовае інфармацыйнае агенцтва Regnum 14 лістапада апублікавала каментар пад назвай “Місія немагчымая: Беларусь шукае альтэрнатыву Расіі для сваіх абаронных галінаў”. Таму, хоць Мінск наўрад ці разглядае развіццё сваёй абароннай прамысловасці ў супрацоўніцтве з іншымі партнёрамі або продаж на новых рынках у якасці антырасійскага кроку, расійскі істэблішмент бачыць гэтыя здзелкі менавіта ў такім ракурсе.

Аднак беларускі ўрад вымушаны дзейнічаць такім чынам, каб выжыць як палітычна, так і эканамічна. Не толькі таму, што ў адваротным выпадку Мінск стаў бы расійскім сатэлітам, але і таму, што Крэмль актыўна выціскае беларускую абаронную прадукцыю і працягвае настойваць на тым, што Мінск павінен прадаць свае абаронныя кампаніі Расіі, бо без яе яны не выжывуць. Такім чынам, Мінск стараецца шукаць і знаходзіць уласныя рашэнні — прыведзеныя вышэй прыклады служаць неабвержным доказам гэтага.

Напісаць адказ

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *