Беларусь і Украіна супрацоўнічаюць пад пагрозай расійскага ціску

Фота: nv.ua

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка пабываў у Кіеве з афіцыйным візітам 20-21 ліпеня. І Беларусь, і Украіна па розных прычынах імкнуцца да актывізацыі прамога дыялогу паміж сваімі лідарамі, які яны аднавілі тры месяцы таму ў Чарнобыльскай зоне.

“Даўняе сяброўства” (са словаў Лукашэнкі) паміж Аляксандрам Лукашэнкам і Пятром Парашэнкам можа здавацца парадаксальным: першы ёсць аўтарытарным і прарасійскім кіраўніком, а другі дэмакратычным і праеўрапейскім.

Больш за тое, Украіна супраціўляецца агрэсіі з боку Расіі, а Беларусь застаецца найбліжэйшым вайсковым і палітычным саюзнікам Масквы. Здаецца, што спрошчаныя палітычныя клішэ не адлюстроўваюць складаныя адносін дзвюх краінаў.

Сродак для развіцця гандлю

Лукашэнка прыняў удзел у інаўгурацыі Парашэнкі ў чэрвені 2014 года і зноў вярнуўся ў Кіеў у снежні таго ж года з кароткім працоўным візітам. Аднак за гэтым прыйшоў працяглы перапынак у сустрэчах на найвышэйшым узроўні. Спроба арганізаваць сустрэчу паміж двума лідарамі ў канцы 2016 года правалілася, верагодна, праз незадаволенасць украінскіх элітаў дэмаршам Беларусі супраць украінскай рэзалюцыі ў ААН.

Два прэзідэнты нарэшце сустрэліся 26 красавіка 2017 года на месцы Чарнобыльскай аварыі ва Украіне, і працягнулі перамовы ў сяле Ляскавічы ў Беларусі. Галоўным прыярытэтам Лукашэнкі было стымуляваць дзелавыя сувязі, а Парашэнка найбольш хацеў пераканацца у працягу нейтралітэту Беларусі адносна канфлікту Украіны з Расіяй.

Нягледзячы на ​​двайное падзенне двухбаковага таваразвароту ў апошнія гады, Украіна застаецца другім па велічыні гандлёвым партнёрам Беларусі, а Беларусь для Украіны чацвёртым. Больш за тое, рост гандлю аднавіўся ў 2016 годзе (+ 10,5%, да $3,8 млн) і паскорыўся ў студзені-маі 2017-га (+ 26,7%).

Кіраўнікі каля 90 беларускіх і больш за 380 украінскіх кампаній прынялі ўдзел у беларуска-ўкраінскім бізнес-форуме, які прайшоў паралельна з візітам Лукашэнкі. Яны падпісалі кантракты на суму $68 млн на пастаўкі ва Украіну прадуктаў нафтахіміі, угнаенняў, грузавых аўтамабіляў, камбайнаў, шынаў, пад’ёмнікаў і іншых тавараў.

Лідары дзвюх краінаў дамовіліся актывізаваць беларуска-ўкраінскія міжрэгіянальныя сувязі — у прыватнасці, шляхам правядзення штогадовых міжрэгіянальных форумаў. Першае такое мерапрыемства ў бліжэйшы час пройдзе ў Гомелі. Беларускі ўрад хоча адаптаваць свае гандлёвыя адносіны да ўкраінскай палітыкі дэцэнтралізацыі, што праводзіцца апошнім часам. Украінскія рэгіёны цяпер маюць больш улады і грошай: такім чынам, прамыя кантакты могуць апынуцца больш эфектыўнымі.

Выхад на замежныя рынкі разам

Пагадненне аб асацыяцыі Украіны з Еўрапейскім Саюзам ставіць новыя задачы для двухбаковага гандлю з Беларуссю, бо Кіеў пачынае пераарыентоўвацца на еўрапейскі рынак. У той жа час, гэтая сітуацыя адкрывае новыя магчымасці для Мінска для прасоўвання сваёй прадукцыі ў Еўропе праз яе большую лакалізацыю ва Украіне. Кіеў таксама зацікаўлены ў павелічэнні экспарту ў Беларусь і ЕАЭС, асабліва ў кантэксце ўзаемных рэжымаў санкцый з Расіяй.

Зерневы грузавік МАЗ сумеснай вытворчасці Беларусі і Украіны. Фота: telegraf.by

У Кіеве беларускі лідар распавёў пра “тысячы тавараў”, што Беларусь і Украіна маглі б сумесна вырабляць і прадаваць. “Мы хочам разам працаваць у краінах дальняй дугі, і ў іншых краінах … Мы будзем ствараць высокатэхналагічныя тавары, і мы будзем прадаваць іх разам на знешніх рынках”, заявіў Лукашэнка.

Яго ўкраінскі калега быў трохі больш канкрэтным. “Важна, што цяпер існуе ўзаемная зацікаўленасць у стварэнні новых сумесных прадпрыемстваў. Пад гэтым я маю на ўвазе авіябудаванне, транспарт і сельскагаспадарчае машынабудаванне”, сказаў Парашэнка.

Паводле намесніка прэм’ер-міністра Беларусі Уладзіміра Сямашкі, Беларусь цяпер мае сем зборачных заводаў ва Украіне, а Украіна мае шэсць такіх прадпрыемстваў у Беларусі. Стратэгіяй Беларусі з’яўляецца аб’яднанне беларускіх ільготных крэдытаў з украінскімі субсідыямі фермерам і павелічэнне лакалізацыі тавараў з мэтай павелічэння продажаў ва Украіне і трэціх краінах.

Энергетычныя праекты, якія будуць не даспадобы Маскве

Важна адзначыць, што Лукашэнка і Парашэнка абмеркавалі пытанні супрацоўніцтва ў сферы энергетыкі, назваўшы яго надзвычай перспектыўным кірункам. Украіна хоча пастаўляць больш электраэнергіі ў Беларусь. Тым не менш, бакі па-ранейшаму разыходзяцца ў дакладных умовах паставак.

Парашэнка таксама паведаміў, што лідары “дамовіліся разгледзець магчымасць пашырэння паставак энергарэсурсаў [у Беларусь], асабліва сырой нафты, з выкарыстаннем унікальнага транзітнага патэнцыялу Украіны”.

Нафтаправоды ў Беларусі і Украіне. Фота: dw.com

23 мая ў Мінску Гомельтранснафта Дружба (Беларусь) і Укртранснафта (Украіна) падпісалі пагадненне аб выкарыстанні нафтаправода Мазыр-Броды. Нафтаправод дазволіць транспартаванне азербайджанскай і іранскай нафты з украінскага порта Адэсы на беларускія НПЗ.

У цяперашні час каля 60% ад агульнага аб’ёму украінскага бензіну і 40% дызельнага паліва імпартуецца з Беларусі. Гэтыя прадукты зробленыя з перапрацаванай расійскай нафты. Украіна спадзяецца атрымаць яшчэ больш выгадную здзелку і павялічыць аб’ёмы закупак пасля паставак сырой нафты на перапрацоўку ў Беларусь.

Для Беларусі альтэрнатыўныя крыніцы нафты азначалі б змяншэнне энергетычнай залежнасці ад Расіі. Тым не менш, гэта запатрабуе моцнай палітычнай волі і значных інвестыцый: такая схема не можа быць эканамічна жыццяздольнай, улічваючы выгадныя цэны на нафту, якія Масква па-ранейшаму прапануе Мінску.

Запэўненні Лукашэнкі ў пераказе Парашэнкі

У Кіеве Аляксандр Лукашэнка старанна пазбягаў якіх-небудзь заяў, якія можна было б інтэрпрэтаваць як падтрымку аднаго з бакоў ва ўкраінска-расійскім канфлікце. Ён казаў пра беларусаў, рускіх і ўкраінцаў як “цывілізацыйнае ядро ​​ў гэтай частцы еўрапейскага кантынента”.

Беларускі лідар неаднаразова падкрэсліваў, што ён не будзе ісці далей у сваіх міратворчых намаганнях, чым пра гэта просяць Пуцін і Парашэнка. Ён таксама абвясціў аб павелічэнні гуманітарнай дапамогі Данбасу.

Прэзідэнты аглядаюць ганаровую варту. Фота: president.gov.ua

У прысутнасці Лукашэнкі Парашэнка паведаміў прэсе аб гарантыях свайго калегі пра тое, што “тэрыторыя Беларусі ніколі не будзе выкарыстоўвацца для агрэсіўных дзеянняў супраць Украіны, а ўкраінска-беларуская мяжа ніколі не стане мяжой вайны”.

Украінскі ўрад і ўкраінскае грамадства па-ранейшаму вельмі занепакоеныя тым, што Расія можа выкарыстаць вайсковыя вучэнні Захад-2017 з удзелам расійскіх і беларускія войскаў, каб пачаць наступ супраць Украіны. Вучэнні будуць праходзіць у Беларусі 14-20 верасня.

Парашэнка ўжо казаў пра гарантыі Лукашэнкі ў падобнай фармулёўцы на іх сустрэчы ў красавіку. Аднак абяцанні беларускага лідара, мабыць, не пераканалі некаторыя фракцыі ва ўкраінскім урадзе. Пасля візіту Лукашэнкі міністр абароны Украіны Сцяпан Палтарак адмовіўся выключыць магчымасць правакацый з боку Расіі падчас вучэнняў Захад-2017.

Сустрэча ў Кіеве паказала, што Лукашэнка і Парашэнка навязалі шчыльныя асабістыя адносіны. Урады дзвюх краінаў падзяляюць зацікаўленасць у больш моцных эканамічных сувязях; яны таксама маюць даволі добрае ўяўленне пра тое, як будаваць іх. Беларусь ніколі не будзе добраахвотна ставіць пад пагрозу бяспеку Украіны, а Украіна разумее, што не можа рэальна разлічваць на штосьці большае, чым нейтральнасць Беларусі ў расійска-украінскім канфлікце.

Нягледзячы на ​​тое, што краіны належаць да процілеглых геапалітычных саюзаў, Беларусь і Украіна па-ранейшаму маюць патрэбу адна ў адной, каб супрацьстаяць ціску Расіі. Іх цеснае двухбаковае супрацоўніцтва будзе спрыяць узмацненню абедзвюх краінаў.

Напісаць адказ

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *